İçeriğe geç

Eleştirel Düşünebilme

Eleştirel düşünebilme, bir olaya bir duruma farklı bir şekilde bakıp var olan perspektifi detaylı olarak inceleyebilmek ve kanıta dayalı bir sonuca varabilmek yeteneği olarak tanımlanabilir. Eleştirel düşünebilmek için pek çok farklı özelliğe sahip olabilmek gerekir. Bunların en başında ve en temelinde, soru sorabilme, merak edebilme, araştırma, öğrenme var olan iki durumu değerlendirip bir başka sonucu ulaşabilme gibi temel becerilerin olması gerekir. Özellikle soru sorabilmek var olan durumu ortaya koyabilmek ve bu durumu tekrardan başka bir gözde ele almak için oldukça önemli maddelerden birisidir. Ancak merak ederek, soru sorarak, değişik başka bakışlarla var olan durumu yeniden ele alıp farklı durumlarda karşılaştırarak daha önceki bilgilerimizle var olan durumu yoğurarak ve yeni bilgiler ekleyerek yeni bir bakış açısı oluştururuz. Eleştirel düşünebilme pek çok becerinin bileşiminden oluşan bir sistemin ürünüdür ve diğer becerilerden bağımsız olan bir şey değildir. Yani diğer becerilerle de iç içedir. Bu becerilerin hangileri olduğuna baktığımızda eleştirel düşünen bireyin aynı zamanda iletişim becerisi de olmalı. İki farklı durumu değerlendirip o iki durum arasındaki farkları açıklayabilmeli aynı zamanda da eleştirel düşünen bilen birisi iyi analiz edebilmeli ve olayları değerlendirme yeteneği olmalıdır. Bunla birlikte eleştirel düşünen birey iyi bir problem tanımlayıcı ve problem çözücü olmalıdır. Çünkü farklı durumlarda hangi problemlerin olduğunu bilmeli ve bu problemi eleştirel olarak ele alıp nedenlerini açıklayabilmelidir. Söz konusu beceriye sahip olan birisi dünyaya farklı açıdan bakabilir hiç bakmadığımız hiç sorgulamadığımız ve belki de hiç aklımıza getiremediğimiz şeyleri eleştirel düşünerek farklı perspektifler geliştirebiliriz. Eleştirel bakarak var olan, içinde bulunduğumuz ve yaratmak istediğiniz durumu meydana getirebiliriz. Bu beceriye sahip olmazsak ise var olan durumu kabullenir, daha kaderci bir hayat içeriz. Daha pasif bir yaklaşımla hayatımızı yaşar ve var olan şeyleri seçme hakkımız olduğunu düşünmeden bize biçilmiş bir kaftan olarak değerlendiririz. Bu noktada eleştirel düşünebilmek var olan hayatımızı zenginleştirilmesi noktasında da çok önemlidir. Eğer daha ileriye gitmek istiyorsak daha güzel bir hayat yaşamak istiyorsak işte o zaman eleştirel düşünme becerimizi çok iyi geliştirmemiz gerekir. Her daim eleştirel gözle bakan gözleriniz olsun ve bilinçli yaşamınız daim olsun.

Seferoğlu, S. S., & Akbıyık, C. (2006). Eleştirel düşünme ve öğretimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi30(30), 193-200.

Yüksel, A., Arıbaş, A. N., & Bahadır Yılmaz, E. (2020). Eleştirel düşünme ve problem çözme becerileri arasındaki ilişki: Sağlık hizmetleri öğrencileri örneği. The Journal of Social Science. Published. https://doi.org/10.30520/tjsosci.673816

Taşdöğen, C. (2021, November 18). Sosyal Hayatta İletişimin Unsurları https://www.iienstitu.com/blog/elestirel-dusunme-nedir.